Sárasótt

 

Bakteríusýking af völdum Treponema Pallidum.

Algengi

Sjúkdómurinn er núorðið sjaldgæfur hérlendis og greinast einungis nokkur sárasóttartilfelli árlega. Hefur þó verið að færast í aukana síðustu 2 ár erlendis.

Áhættuhópar

Einstaklingar sem sofa hjá fólki af áhættusvæðum, t.d. A-Evrópu og víðar.

Smitleiðir

Sárasótt (sýfilis) smitar venjulega um slímhúð kynfæra við samfarir, en getur einnig smitað um aðrar slímhúðir svo sem  í munnholi og endaþarmi. Dæmi eru um að smit komist í gegnum húð t.d. á fingrum. Einnig getur sýkt móðir smitað fóstur sitt á meðgöngu.

Einkenni

Einkennunum er deilt niður í 3 tímabil:

Frá 1 til allt að 12 vikum eftir smit koma eymslalaus sár á þeim stað er bakterían komst inn í líkamann. Þau hverfa á einni til þrem vikum af sjálfum sér, ef ekkert er gert. Bakterían er þó ennþá lifandi inní líkamanum.

Eftir 1-6 mánuðum eftir smit, koma fram rauðleit útbrot og upphlaup á líkamanum. Þessu fylgja oft flensulík einkenni: hiti, ógleði, illt í hálsi, liðverkir og hárlos. LEITA SKAL TAFARLAUST HJÁLPAR.

 

Ef sjúkdómurinn er ekki meðhöndlaður þá, getur hann lagst aftur í dvala. En upp undir 20 árum seinna kemur hann aftur upp sem hjartabilun, lömun og geðveiki. Ef sjúkdómurinn kemst á þetta stig leiðir hann sjúklinginn til dauða sé ekkert að gert. 

 

Greining og meðferð

Blóðprufa eða strok úr sári.

Pensillínsprautur í 10 – 17 daga.

 

Ef snemma er gripið til aðgerða er vel hægt að lækna sárasótt með sýklalyfjum.
 

 

Forvarnir

Smokkurinn!